اى اباذر ! من دعا كردم كه خداوند بزرگ مرتبه روزى دوستداران مرا به قدر كفاف عطا كند و به دشمن من مال و فرزند زياد دهد . « 1 » از دعاهاى حضرت على عليه السلام است كه حفظ حرمت انسانى را در كرامت روزى مىطلبد : اللَّهُمَّ صُنْ وَجْهى بِالْيَسارِ وَ لاتَبْذُلْ جاهى بِالْاقْتارِ ، فَاسْتَرْزِقَ طالبى رِزْقِكَ وَ اسْتَعْطِفَ شِرارَ خَلْقِكَ ، وَ ابْتَلى بِحَمْدِ مَنْ اعْطانى ، وَ افْتَتَنَ بِذَمٍّ مَنْ مَنَعَنى وَ انْتَ مِنْ وَراءِ ذلِكَ كُلِّهِ وَلِىُّ الْاعْطاءِ وَ الْمَنْعِ انَّكَ عَلى كُلِّ شَىءٍ قَديرٌ . « 2 » بار خدايا ! آبرويم را به بىنيازى حفظ فرما و حرمتم را به تنگ‌دستى نشكن ، تا از آنان كه روزى تو را خواهند روزى خواهم و از شرار مردم خواستار عطوفت باشم و به ثناى كسى كه به من ببخشايد دچار آيم و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم و تو ماوراى اين همه ، اختيار دار بخشش و منعى ، چه اين كه بر هر چيز توانايى . 35 - شماتت دشمنان حضرت على عليه السلام مىفرمايد : إِنَّما سُمِّىَ الْعَدُوُّ عَدُّوّاً لِأَنَّهُ يَعْدُوْ عَلَيْكَ فَمَنْ داهَنَكَ فى مَعايِبِكَ فَهُوَ الْعَدُوُّ وَ الْعادِى عَلَيْكَ . « 3 » دشمن را عدو ناميده‌اند ؛ زيرا بر تو تجاوز و ستم مىكند . پس هر كه در

--> ( 1 ) - مكارم الأخلاق : 463 . ( 2 ) - نهج البلاغه : خطبهء 216 . ( 3 ) - غرر الحكم : 461 ، حديث 10569 .